Episode 399

💰 Η Επένδυση του Έντγκαρ Ουάλας: Όταν το χρήμα γίνεται παγίδα ζωής και θανάτου

Το Λονδίνο του Μεσοπολέμου δεν είναι μόνο ομίχλη, αμάξια και ευγενείς με καπέλα. Κάτω από την επιφάνεια, κυκλοφορεί μια αόρατη αγορά ανθρώπων, συμφερόντων και μυστικών. Εκεί όπου το χρήμα αλλάζει χέρια, συχνά αλλάζει και η μοίρα. Στην «Επένδυση» ο Έντγκαρ Ουάλας δεν αφηγείται απλώς ένα αστυνομικό μυστήριο· στήνει ένα ηθικό πείραμα για το πόσο κοστίζει η ανθρώπινη ψυχή.

Υπόθεση του έργου

Στην καρδιά του Λονδίνου δραστηριοποιείται η εταιρεία Braher & Braher, μια νομική φίρμα που ανήκει σε δύο αδέλφια. Οι δουλειές τους ευημερούν, τα κέρδη αυξάνονται και όλα μοιάζουν να βαδίζουν με μαθηματική ακρίβεια προς την επιτυχία. Την ίδια στιγμή, η Scotland Yard προσπαθεί να εξιχνιάσει μια σειρά μυστηριωδών εξαφανίσεων ανθρώπων που είχαν εμπλακεί σε σκοτεινές οικονομικές υποθέσεις. Όταν ο παράξενος και διορατικός ερευνητής Τζον Τζ. Ρίντερ μπαίνει στην υπόθεση, αποκαλύπτεται ότι οι εξαφανίσεις δεν είναι λίγες, αλλά δεκάδες.

Ένα δίκτυο οικονομικής εκμετάλλευσης μετατρέπεται σε μηχανή εξαφάνισης ανθρώπων. Και τότε το ερώτημα γίνεται αναπόφευκτο: ποια επένδυση είναι πιο επικίνδυνη, εκείνη που υπόσχεται κέρδος ή εκείνη που απαιτεί ανθρώπινες ζωές;

Οι χαρακτήρες και η ψυχολογία τους

Ο Τζον Τζ. Ρίντερ δεν είναι ο συνηθισμένος ήρωας των αστυνομικών έργων. Δεν έχει τη λάμψη του κοσμικού ντετέκτιβ ούτε την αλαζονεία του ιδιοφυούς ανακριτή. Είναι ένας άνθρωπος ταπεινός, σχεδόν ασήμαντος στην εμφάνιση, με μια εσωτερική αγωνία και μια παράξενη αίσθηση δικαιοσύνης. Σαν να κουβαλά το βάρος όλων των αδικημένων του κόσμου.

Τα αδέλφια της εταιρείας ενσαρκώνουν δύο όψεις της ίδιας φιλοσοφίας: την πίστη στην επιτυχία πάση θυσία. Ο ένας ψυχρός και υπολογιστικός, ο άλλος πρακτικός και κυνικός. Δεν είναι τέρατα· είναι άνθρωποι που άφησαν το χρήμα να γίνει ηθικός νόμος.

Οι εξαφανισμένοι, από την άλλη, δεν είναι αθώοι άγγελοι. Είναι άνθρωποι που μπλέχτηκαν σε σκοτεινές συναλλαγές, μικροαπατεώνες, τυχοδιώκτες, κυνηγοί εύκολου κέρδους. Ο Ουάλας δεν τους εξιδανικεύει. Τους παρουσιάζει σαν θύματα της ίδιας τους της απληστίας.

Ιστορικό πλαίσιο

Το έργο γεννιέται μέσα στο κλίμα του μεσοπολεμικού Λονδίνου, μιας εποχής όπου το χρήμα κινείται γρήγορα και οι άνθρωποι ακόμα πιο γρήγορα. Η οικονομική ανασφάλεια, η κοινωνική ανισότητα και η άνοδος των μεγάλων επιχειρήσεων δημιούργησαν έναν κόσμο όπου η ηθική συχνά έμπαινε σε δεύτερη μοίρα.

Ο Έντγκαρ Ουάλας, παιδί της φτώχειας και της δημοσιογραφίας, γνώριζε καλά αυτόν τον κόσμο. Έγραφε με ταχύτητα καταιγίδας, συχνά για να ξεχρεώσει δανειστές, και η γραφή του είχε την ορμή του ανθρώπου που κυνηγά το μεροκάματο της φαντασίας.

Η εμπειρία του αυτή φαίνεται στην «Επένδυση»: το έγκλημα δεν γεννιέται από σατανικές ιδιοφυΐες, αλλά από ανθρώπους που θέλουν να πλουτίσουν πιο γρήγορα από τη συνείδησή τους.

Το μήνυμα και η σύνδεση με το σήμερα

Η «Επένδυση» μιλά για την οικονομία ως ηθικό τοπίο. Δεν είναι απλώς μια ιστορία εγκλήματος, αλλά μια παραβολή για την εποχή των αριθμών. Ο Ουάλας προειδοποιεί: όταν το χρήμα γίνεται αυτοσκοπός, οι άνθρωποι μετατρέπονται σε αριθμούς. Και οι αριθμοί σβήνονται εύκολα.

Σήμερα, στον κόσμο των χρηματιστηρίων, των funds και των ψηφιακών συναλλαγών, το έργο ακούγεται πιο σύγχρονο από ποτέ. Οι εξαφανισμένοι του Ουάλας θυμίζουν τους ανθρώπους που συνθλίβονται σε οικονομικές κρίσεις, σε απάτες, σε επενδυτικές φούσκες.

Η απληστία δεν άλλαξε πρόσωπο. Μόνο εργαλεία.

Η προσωπική μου ματιά

Η «Επένδυση» δεν είναι από τα βαθύτερα φιλοσοφικά έργα της λογοτεχνίας. Δεν είναι Ντοστογιέφσκι ούτε Τσέχωφ. Είναι όμως τίμιο θέατρο. Θέατρο λαϊκό, γεμάτο αγωνία, δράση και ηθικά διλήμματα που αγγίζουν την καθημερινότητα.

Ο Ουάλας γράφει όπως μιλά ένας παλιός ρεπόρτερ σε καφενείο του Λονδίνου. Χωρίς στολίδια, χωρίς φιλοσοφικές κορώνες, με μια ειλικρίνεια που σε κερδίζει. Η ιστορία κυλά σαν ποτάμι, κι εσύ ακολουθείς το ρεύμα χωρίς να καταλαβαίνεις πότε σε πήρε.

Και στο τέλος, μένει μια γεύση πικρή: δεν φταίνε μόνο οι εγκληματίες. Φταίει και η κοινωνία που τους δημιούργησε.

Στοχασμός

Η χειρότερη επένδυση δεν είναι εκείνη που χάνει χρήματα· είναι εκείνη που χάνει ανθρώπους.

Ο Ουάλας μας θυμίζει πως κάθε οικονομική πράξη είναι και ηθική πράξη. Κάθε κέρδος κρύβει μια ιστορία. Και κάθε ιστορία έχει το τίμημά της.

Μετάφραση και ελεύθερη προσαρμογή: Ανδρέας Διονύσιου Πόντης

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Βαρνάβας Κυριαζής, Λένια Σορόκου, Νεόφυτος Νεοφύτου, Λέανδρος Παναγιωτίδης, Δέσποινα Μπεμπεδέλη, Κυριάκος Κωνσταντίνου, Γιώργος Λόης


Η τέχνη θέλει χρόνο. Ο χρόνος θέλει στήριξη

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🌙 Angeli Georgia Storyteller of Light 🕯️

About the Podcast

Show artwork for Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα
Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα
ηχητικά θεατρικά έργα

About your host

Profile picture for Γεωργια Αγγελή

Γεωργια Αγγελή

Είμαι η Γεωργία Αγγελή, αφηγήτρια, ραδιοφωνική παραγωγός από το 2013, podcaster, youtuber και συγγραφέας. Από τα podcast μου θα ακούτε τη δουλειά μου. Μου αρέσει η λογοτεχνία, τα λαϊκά παραμύθια, η μυθολογία, οι ιστορίες σοφίας, το θέατρο από όλο τον κόσμο.